Godziemba

Od lat 30. Marian Swolkień był jednym z inicjatorów rozwoju Milanówka.

Marian Swolkień był twórcą i pierwszym kierownikiem policji politycznej w II RP.

Waleremu Sławkowi nie udało się pozyskać poparcia dla budowy organizacji opartej na idei elitaryzmu. Stworzony w konstytucji kwietniowej system był – według trafnego spostrzeżenia Grzybowskiego – elitaryzmem indywidualistycznym, który wywyższał jednostki najbardziej aktywne i twórcze w życiu państwa. Konstrukcja elity, oparta na indywidualnych zasługach zamiast przynależności do partii czy określonej grupy, miała jej zapewnić stały dopływ nowych twórczych sił i zabezpieczyć przed skostnieniem oraz zamknięciem.

Walery Sławek był zwolennikiem idei elitaryzmu.

W 1935 roku Dmytro Łewyćkyj był jednym z autorów zawarcia kompromisu z władzami polskimi.

Dmytro Łewyćkyj był wieloletnim prezesem Ukraińskiego Narodowo-Demokratycznego Zjednoczenia (UNDO) oraz przewodniczący Ukraińskiej Reprezentacji Parlamentarnej (URP) w polskim parlamencie.

2 czerwca 1920 roku oddziały Armii Rezerwowej gen. Sosnkowskiego rozpoczęły kontratak na froncie północnym.

25 maja 1920 roku gen. Kazimierz Sosnkowski został dowódcą powołanej ad hoc Armii Rezerwowej.

W 1945 roku sowiecki agent został marszałkiem Polski. Na początku okupacji niemieckiej Żymierski starał się utrzymywać kontakty z członkami wielu organizacji podziemnych, reprezentującymi niemal każdą orientację polityczną. Wielu polityków antysanacyjnych widziało w nim ofiarę Piłsudskiego. Na przełomie lat 1939 i 1940 gen. Sikorski podjął starania o ściągnięcie go do Paryża. To się jednak nie udało. W tej sytuacji nawiązał kontakt z przedstawicielami Miecza i Pługa. Jego próba wstąpienia do Związku Walki Zbrojnej napotkała na zdecydowany sprzeciw gen. Stefana Roweckiego oraz płk. Tadeusza Pełczyńskiego – wieloletniego szefa II Oddziału Sztabu Głównego WP.

W 1931 roku Michał Żymierski został sowieckim szpiegiem. W czasie pobytu w więzieniu w Cieszynie Żymierski nawiązał kontakt z członkami Komunistycznej Partii Polski. Z racji pełnienia wcześniej ważnych funkcji w wojsku był bardzo cennym nabytkiem dla komunistów, którzy szybko poinformowali o tym centralę w Moskwie. Niedługo po wyjściu z więzienia wyjechał do Gdańska, gdzie spotkał się z dwoma oficerami sowieckich służb wywiadowczych - Stanisławem Mertensem i Wincentym Iliniczem, którzy oświadczyli mu, że przed wstąpieniem do KPP musi podjąć współpracę z sowieckim wywiadem. Żymierski się zgodził.

W 1927 roku Michał Żymierski skazany został na 5 lat więzienia. Po odczytaniu przez prokuratora aktu oskarżenia sędzia przewodniczący zapytał Michała Żymierskiego, czy przyznaje się do zarzutów. „– Nie poczuwam się do żadnej winy. Nie popełniłem żadnego przestępstwa. Nie naraziłem munduru oficerskiego na hańbę, ani też skarbu państwa na straty” – odpowiedział oskarżony. Następnie zaczął swoje szczegółowe wyjaśnienia, które dokładnie odnotowała „Gazeta Poranna Warszawska”, związana z obozem narodowym.

Dwa tygodnie przed przewrotem majowym wszczęto śledztwo przeciwko generałowi Michałowi Żymierskiemu. Michał Żymierski, właściwie Łyżwiński, urodził się 4 września 1890 roku w Prądniku Czerwonym. Dzięki pomocy biskupa krakowskiego Jana Puzyny ukończył gimnazjum św. Anny w Krakowie, mieszkając w internacie przy Pałacu Biskupim, na słynnej ulicy Franciszkańskiej. W 1910 roku podjął studia prawnicze na Uniwersytecie Jagiellońskim.

Ewolucja stosunku konserwatystów wschodnio-galicyjskich do Ukraińców doprowadziła w 1907 roku do zawarcia przez nich sojuszu z endekami.

Ewolucja stosunku stańczyków wobec Ukraińców związana była z radykalizacją ukraińskich stronnictw politycznych.

Narodowi demokracji konsekwentnie przeciwstawiali się realizacji programu federacyjnego. Endeccy publicyści przekonywali o bezsensie zakładania w Galicji gimnazjów ukraińskich z powodu braku potencjalnych możliwości edukacyjnych tkwiących w samej bardzo ubogiej kulturze ukraińskiej, literaturze i języku. „Kultura ruska jest niższą od polskiej – pisał T. Gierałtowski – więcej można wykształcić w języku Kochanowskiego i Mickiewicza, niż mowie Szewczenki, a tradycje tysiącletnie państwa i narodu polskiego dają lepszy przykład pod rozwój ideałów dzisiejszego życia zbiorowego, niż tradycje kozaczyzny i hajdamaczyzny”.

Politycy Narodowej Demokracji negowali narodowe aspiracje Ukraińców. Pierwsze symptomy ukraińskiego ruchu narodowego w końcu XIX w. publicyści endeccy starali się bagatelizować. Dmowski na łamach „Przeglądu Wszechpolskiego” z 1897 roku stwierdzał, że ludność ukraińska nie miała „ani poczucia tej politycznej indywidualności, którą przez wieki państwowego bytu wyrobić mogą, ani jasnej świadomości swych odrębnych potrzeb politycznych”. Równocześnie narodowi demokraci konsekwentnie używali wobec Ukraińców nomenklatury „Rusini”, „ruski”.

Zdobycie Kijowa w maju 1920 roku okazało się krótkotrwałym sukcesem.

W momencie rozpoczęcia ofensywy kijowskiej sojusznicze jednostki ukraińskie liczyły niespełna 4,5 tysiąca żołnierzy.

W latach 70. i 80. esbecy nadal bezwzględnie ścigali osoby, domagające się prawdy o mordzie polskich oficerów w Katyniu.

O ile w okresie tuż powojennym znakomitą większość osób poddanych różnym represjom za głoszenie prawdy o zbrodni katyńskiej stanowili chłopi i robotnicy, to w latach późniejszych byli to przedstawicie