Godziemba - blog

Po 105 dniach bohaterskiej obrony, Finlandia 13 marca 1940 roku podpisała z Sowietami układ pokojowy, na mocy którego oddawała ważne strategiczne tereny na Przesmyku Karelskim oraz półwysep Hanko.

Na głównym odcinku frontu, na Przesmyku Karelskim, 6 grudnia 1939 roku Finowie wycofali się poza umocnienia Linii Mannerheima. O ile nie doszło do sensacyjnego zwycięstwa Finów, o tyle z drugiej strony nie doszło do przełamania linii frontu, jakie nastąpiło kilka miesięcy wcześniej w Polsce.

Jego olbrzymi pomnik wznosi się ponad aleją noszącą jego imię, naprzeciwko gmachu Poczty Głównej w Helsinkach. Marszałek Carl Gustaw Mannerheim najwybitniejszy mąż stanu krajów bałtyckich w XX wieku zdecydowanie góruje nad wszystkimi innymi ważnymi postaciami wojny zimowej.

Latem 1946 roku pętla UB wokół II Zarządu WiN zaczęła się zaciskać. Z konspiracyjnego punktu widzenia, płk. Niepokólczycki nie powinien prowadzić dalszej aktywnej działalności, gdyż już latem 1945 roku płk. Mazurkiewicz udzielił UB wyczerpujących informacji o „Zejmanie”. Dalsza dekonspiracja nastąpiła po aresztowaniu Rzepeckiego i Sanojcy. Ten ostatni ujawnił cały sztab Obszaru Południe, co zmusiło Niepokólczyckiego do przeniesienia się na Śląsk.

Franciszek Niepokólczycki urodził się 27 października 1901 roku w Żytomierzu. Najpierw chodził do gimnazjum rosyjskiego w Żytomierzu, potem od 1918 roku do Gimnazjum Polskiej Macierzy Szkolnej im. Tadeusza Czackiego. W listopadzie 1918 roku został członkiem Polskiej Organizacji Wojskowej. Po ukończeniu szkoły oficerskiej Komendy Naczelnej III  POW, w listopadzie 1919 roku został komendantem Okręgu Żytomierz.

 W marcu 1945 r. w nie wyjaśnionych okolicznościach Kostek-Biernacki został aresztowany w Rumunii, w której władzę przejęli już komuniści. "W kwietniu 1945 r. około dwudziestu Polaków miało być przewiezionych na Mokotów. Kostek-Biernacki stawiał opór czynny. Zabrano go przemocą" - zanotował Browiński.  „Słyszałam, że maczał w tym ręce Jerzy Borejsza.

Przeniesiony do rezerwy Kostek-Biernacki został 1 lipca 1931 roku wojewodą nowogródzkim, a 8 września 1932 roku – poleskim. Na tym stanowisku pozostał do wybuchu wojny. Najważniejszym jego zadaniem było utrzymanie porządku i bezpieczeństwo wewnętrznego, w tym walka z wywrotową robotą komunistyczną. Na odprawie starostów woj. poleskiego 14 lutego 1936 roku podkreślał: „Pierwszym zadaniem władz administracji ogólnej jest utrzymanie bezpieczeństwa (…). Przy tej sposobności zwraca uwagę P. Wojewoda na kwestię informatorów w terenie.

      Wacław Biernacki urodził się 28 września 1884 roku w Lublinie. W 1895 roku jedenastoletni Wacek Biernacki rozdawał ulotki PPS wzywające do bojkotu wiernopoddańczej imprezy, zorganizowanej z okazji koronacji Mikołaja II. Aresztowany, nie wydał swoich kolegów i za karę nie został przyjęty do gimnazjum. W 1902 roku redagował w szkole nielegalny miesięcznik „Ogniwo”, a po demonstracji uczniowskiej w kwietniu 1902 roku, wyleciał z wilczym biletem z gimnazjum.

W grudniu zeszłego roku opublikowałem swoje wspomnienia z początków stanu wojennego (http://www.blogpress.pl/node/2472), poświęcone dwóm moim kolegom z Wydziału Chemii UW, którzy zapłacili wysoką cenę za sprzeciw wobec junty Jaruzela. Poniżej przedstawiam przesłane mi wspomnienia jednego z bohaterów mojej opowieści, ukazujące nieznane okoliczności ich aresztowania i osądzenia.

Podpisanie preliminariów pokojowych w Rydze, pozostawienie Mińska po sowieckiej stronie granicy, a przede wszystkim uznanie mandatu popieranych przez bolszewików przedstawicieli komunistycznego „rządu” ukraińskiego, oznaczało faktyczną rezygnację z programu federacyjnego wobec ziem białoruskich i popierania idei niepodległej Ukrainy. Piłsudski nadal zamierzał, choćby w ograniczonej formie, wspierać działalność wojsk sojuszniczych walczących dotąd z bolszewikami u boku wojska polskiego.

Na przełomie 1919 i 1920 roku Piłsudski miał już wypracowaną koncepcję stworzenia federacji niepodległych państw wschodnioeuropejskich, obejmującą Polskę, Ukrainę, Białoruś i kraje bałtyckie.

Ponieważ operacja wileńska nie spełniła oczekiwań, Naczelnik Państwa postanowił „czekać chwili, kiedy z pomocą większej siły można będzie jeszcze raz przełamać sytuację na naszą korzyść. Do tego czasu unikam ostatecznego wypowiedzenia się i na równo z innymi odwlekam decyzję”. Równocześnie polscy publicyści – zwolennicy idei federacyjnej, jak np. Tadeusz Hołówko - uważali, że „Od Polaków na Litwie zależy, czy Polska stanie się tym ośrodkiem, do którego z ufnością i radością będą garnąc się inne mniejsze narody”.

Obejmując urząd Tymczasowego Naczelnika Państwa, Józef Piłsudski stanął przed koniecznością wypracowania koncepcji polityki wschodniej państwa oraz ustanowienia takiego układu sił w Europie Środkowo-wschodniej, który zabezpieczałby Polskę przed zaborczością Rosji. O ile Roman Dmowski opowiadał się za koncepcją inkorporacyjną, zakładającą podział kresów pomiędzy Polskę i Rosję, Józef Piłsudski uważał, iż Polska stanęła przed szansą trwałego osłabienia Rosji.

Od początku przywódcy powstania styczniowego nie mieli żadnego konkretnego planu. Próba oddania władzy Ludwikowi Mierosławskiego, skończyła się kompromitacją, niedoszły dyktator uciekł z Królestwa Polskiego. Także objęcie dyktatury przez Mariana Langiewicza nie poprawiło sytuacji – „biali” i  „czerwoni” obwiniali się wzajemnie za porażki, czego wynikiem były nieustanne zmiany składu Rządu Narodowego, uniemożliwiające prowadzenie spójnej polityki.

Mimo słabości sił polskich, Rosjanom nie udało się zlikwidować w pierwszej połowie 1863 roku kierownictwa powstania, które mieściło się w Warszawie. Powstańcom brakowało środków finansowych na zakup broni i amunicji, dlatego też na początku czerwca 1863 roku ukradziono z Kasy Głównej Królestwa około  3,6 mln rubli w banknotach i papierach wartościowych.

   "Wygrane" wybory parlamentarne w styczniu 1947 roku zamykały pewien etap w działalności Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego, którego olbrzymi aparat terroru walnie przyczynił się do zwycięstwa komunistów. Już w 1945 r.

   We wrześniu 1946 r.  Rada Naczelna Polskiego Stronnictwa Ludowego opowiedziała się ostatecznie za pójściem samodzielnym do wyborów.

Po podpisaniu traktatu ryskiego rozpoczęły swoje prace mieszane polsko-sowieckie komisje, powołane do rozpatrzenia różnych zagadnień, wynikających z postanowień traktatu. Ukończenie prac Komisji Granicznej w ciągu półtora roku było pierwszym a zarazem jedynym wypadkiem terminowego wykonania zobowiązań traktatowych. Działalność innych komisji była celowo utrudniana przez stronę sowiecką.

18 marca 1921 roku w Rydze podpisano traktat pokojowy kończący wojnę polsko-sowiecką. Czy warunki układu a szczególnie jego realizacja zakończyły się polskim sukcesem?